بلاگ کیمیازر

سایر مطالب

۲۰

تیر ماه

۱۴۰۰

فیروزه

۲

دی ماه

۱۴۰۰

معادن پادشاه سلیمان

۱۱

اردیبهشت ماه

۱۴۰۱

هری وینستون ، پادشاه الماس

دندان طلا

۱

مرداد ماه

۱۴۰۱

چکیده

دندان طلا

دندان طلا نوعی روکش طلا یا مس و دیگر فلزات است که از دوران باستان تا کنون مورد استفاده بشر مورد استفاده بوده است.

استفاده از دندان طلا زمانی می افتاده که با تغییر شکل دندان یا سیاه شدن رنگ آن مواجه میشدند این اتفاق یا پرکردن دندان به رنگ طلایی و استفاده از روکش طلا یک نوع روش زیبایی به حساب می آمده است و یک نوع اثرگذاری بر لبخند  و زیبایی فرد داشته و از این نظر در طول تاریخ بر جلوه نمایی افراد بسیار تاثیر گذار بوده است. 

دندان طلا در دوران باستانی ایرانیان

 

محققان با بررسی سنگ نبشته های سومریان و آشوریان به این نتیجه رسیده اند که نخستین گام های دانش دندانپزشکی در میان ایرانیان بوده و این مردمان با هوش نقش به سزایی در رشد و تعالی این دانش داشته اند.

دانشمندان و پزشکان ایرانی در دوران باستان و پس از آن آثار ارزنده ای در این عرصه از خود بر جای گذاشته اند. در حقیقت دانشمندان ایرانی تقریباً در تمامی عرصه ها و دستاورد های دندانپزشکی نقش داشته اند، مطالعات نشان می دهند که اوج شکوفایی دندانپزشکی در طول فعالیت ایران از زمان باستان تا نقطه اوج آن مربوط به دوره پس از اسلام و قبل از حمله مغول است.

دندان طلا در دوران قاجار 

در دوره قاجار به کوشش برخی از وزرای با کفایت چون امیر کبیر پزشکی در ایران پیشرفت چشمگیری یافت.

طب ایران به تدریج مدرن شد و طب مدرن ایرانی از مدرسه دارالفنون بود که آغاز شد. در حالی که پیشتر روش های صرفا گیاهی وجود داشت، بر این اساس که هر گاه افراد دچار دندان درد می شدند و استفاده از گیاهان و دارو ها درد آنها را تسکین نمی داد، اقدام به کشیدن دندان ها می کردند.

اما نکته با اهمیت اینکه بر أساس پیشینه فعالیت پزشکان ایرانی در دوران گذشته، پزشکان دوران قاجار بر آن شدند تا با زنده کردن فعالیت های گذشتگان دوباره از مزیتهای این فلز ماندگار و گرانبها در دهان انسان ها بهره ببرند بر همین أساس آنها بر آن شدند تا دندان هایی که تغییر رنگ داده بودند یا فضای خالی ناشی از کشیدن یا افتادن دندان و دندان های شکسته را که امکان ترمیم نداشت توسط افراد زرگر روکش طلا کنند.

البته این کار برای افراد غنی که توانایی پرداخت پول طلا را داشتند انجام می گرفت. زرگر ها برای ساخت روکش های طلا که به آنها استامپ یا استامپه یا شارپی می گفتند(۱)، از دستگاهی به نام شارپ استفاده می کردند. این روش به همین گونه تا دوره پهلوی هم ادامه پیدا کرد. 

دوران پهلوی

دوران پهلوی به دلیل پیشرفت صنعتی و پزشکی و بهتر شدن وضعیت زندگی مردم و افزایش رفاه اجتماعی استفاده از دندان طلا در میان مردم افزایش یافت و بسیاری از مردم جامعه از این فلز علاوه بر جنبه های ماندگاری آن برای زیبایی دهان خود استفاده کرند.

جلال آل احمد درباره دندان طلا می نویسد:«از دکتر‌ها و دوافروش‌ها درباره بیماری‌هایی که می‌گیرند تحقیق کردم. مثل همه جا نسخه‌های آقایان اطبا فقط عبارت است از (آنتی بیوتیک)‌ها! یعنی پنی‌سیلین و اورئومایسین و آیسین‌های دیگر.

البته هنوز چند تایی از عطارهای قدیمی باقی‌اند؛ اما مگر روزنامه‌ها و رادیو می‌گذارند کسی کاری با آن‌ها داشته باشد؟ بیشتر از تنگی نفس می‌نالند و از پا درد. انواع روماتیسم و این هر دو پیدا است که نتیجه کار در چاله‌های دستگاه‌های نساجی است و گرد نخ و هوای زیرزمین‌های دم‌دار و آفتاب داغ بیرون و تعجب اینجا است که توی دهان هر کس که سری تو سر‌ها دارد، یک ردیف دندان طلا است تا زاهدان این‌طور بود.

خیلی پرس و جو کردم؛ اما کسی نتوانست گرهی از سوال من بگشاید. درست است که معلوم شد بیماری خاصی ندارند تا دندان‌ها را خراب کند و مجبور باشند روکش طلا به آن بگذارند؛ اما هر کس اظهار نظری می‌کرد. طبیبی معتقد بود مد تهران است که به آن‌ها سرایت کرده است.

دندانسازی می‌گفت برای اینکه شیرینی زیاد می‌خورند (و این‌طور نبود. باقلوا و قطابی که در یزد می‌سازند بیشتر صادر می‌شود؛ مثل پارچه‌هایشان).»

چرا دندان طلا مورد توجه قرار گرفت؟ 

طلا به عنوان فلزی ماندگار و مورد توجه در طول تاریخ همواره به کمک بشر آمده است در عین حال دهان و دندان به دلیل اینکه اصلی ترین بخش اندام انسان در مواجه با أنواع خوراکی ها با ویژگی های متنوع(شیرینی، سفتی و…) است، بسیاری از مردم در طول تاریخ به دلیل آسیب‌هایی که از خوردن خوراکی ها به دندان‌هایشان وارد آمده به دنبال رفع اساسی این مشکل و پیدا کردن راههای اندگار برای حل این معضل بوده اند.

از این رو دندان طلا علاوه بر جاذبه های مربوط به زیبایی رنگ طلایی به خاطر تحمل زیاد طلا در برابر عوامل زیست محیطی مورد توجه پزشکان و دندان پزشکان قرار گرفت .

همچنین مقاومت زیاد این فلز خواستنی و مورد توجه مردم و دندانپزشکان در برابر شکستگی و سایش و خرابی از اولویت‌های جامعه برای بهره مندی از آن قرار گرفت، بسیاری از پزشکان پس از امتحان کردن این فلز بر روی لثه و فک متوجه شدن این فلز به نسبت دیگر مواد موجود به خوبی مهر و موم  می شود و کارکرد طولانی مدتش ثابت کرد که این فلز مقاوم در مقابل نشتی است و از پوسیدگی مجدد دندان جلوگیری می‌کند.  

دندان طلا در سرتاسر جهان 

هنر و صنعت ایرانیان بر مردم دنیا در طول أعصار به گونه های مختلف انعکاس و انتقال پیدا کرده است، در مورد دندان طلا در جریان گسترش فعالیت ایرانیان در دانشگاه های گندی شاپور(جندی شاپور) و تعلیم بسیاری از یافته های اندیشمندان ایران این فنون اندک اندک به مناطقی دیگر از اطراف ایران بزرگ منتقل شد بعدها تا زمان انقلاب صنعتی که غرب به پیشرفت صنعتی رسید برخی از مردم دنیا نیز از این مواهب بهره مند شدند. 

ماجرای دندان طلای پاتریس لومومبا 

یکی از شخصیتهای مطرح دنیا پاتریس لومومبا رهبر استقلال کنگو و اولین نخست وزیر جمهوری دموکراتیک کنگو است.

شخصیتی که در جریان مبارزات استقلال طلبانه کنگو برای آن که کنگو را از سیطره بلژیک رها کند جانش را برای کشورش و آزادی سیاهان فدا کرد و سر انجام با توحش غیرقابل تحمل به دست بلژیکی ها کشته شد.

مدتها بعد جولیانا لومومبا، دختر این مبارز خستگی ناپذیر در جریان رایزنی‌هایش برای بازگرداندن آخرین آثار باقی‌مانده جسد پدرش که دندان های طلای او بود پس از ۶۰ سال به میهنش کنگو تلاش کرد.

اما تمام آنچه از این مبارز ستمدیده باقی مانده بقایای طلایی بود که شکل دهنده به استخوان های دندان های پدرش بود وبه همین دلیل هم از آسیب و وحشی گری بلژیکی ها در امان مانده بود. 

یادگاری که عامل نابود کردن جسد او ژرار سئورت ( افسر پلیس) آن را، با خود از کنگو به بلژیک برده بود دندان‌هایی که همگی اطمینان داشتند از جسد پاتریس لومومبا جدا شده است. 

و سخن آخر….

برخی افراد برای زیبایی از دندان طلا استفاده میکنند. در این تکنیک از طلابرای چند تا از دندانهایشان استفاده میکنند تا نمای قشنگی داشته باشد یا حتی گاهی از روکش طلا برای یکی از دندان های طرح لبخند خود استفاده میکنند. عمر دندان طلا بسیار بیشتر از بقیه جنس های روکش دندان  است.

پانویس:

۱-سعید میرسعیدی،  تاریخ دندان پزشکی

۲-جلال آل احمد

۳- پاتریس لومومبا، سال ۱۹۶۰، زمانی که تنها ۳۴ سال داشت دست بلژیکی‌ها را از منابع کنگو کوتاه کرد و اولین نخست‌وزیر این کشور تازه استقلال یافته شد؛ اما تنها پس از ده هفته توسط رئیس‌جمهور وقت کنگو عزل شد و فرار کرد.

سرانجام سرهنگ موبوتو، ژرار سئورت مأمور نظامی بلژیک و همکارانش پس از قطعه‌قطعه کردن لومومبا و دو وزیرش آن‌ها را به وحشیانه ترین شکل ممکن در اسید انداختند و بقایای پیکرشان را هم سوزاندند.

به نوشته روزنامه گاردین پلیس یادشده، سال ۲۰۰۰ در یک برنامه مستند در تلویزیون آلمان اعتراف کرد که او لوموبا را تکه‌تکه کرده و بقایای جسدش را در اسید سوزانده است؛ سپس ۲ دندان را نشان داده و ادعا کرده مربوط به اوست. سال ۲۰۱۶ پس از اینکه دختر این افسر پلیس، در مصاحبه خود با یک روزنامه، دندان طلایی را که می‌گفت متعلق به پاتریس لومومبا است را نشان داد، یکی از شخصیت‌های دانشگاهی بلژیکی علیه او شکایت کرد و این موضوع سبب شد بار دیگر قانون استثماری بلژیک در کنگو که سبب میلیون‌ها مرگ و شکنجه‌های هولناک شده بود برای همگان مرور شود.

برچسب ها :
طلا   دندان   ارزش   روکش